به طور کلی لنز های تماسی چشم به دو گروه کلی سخت و نرم تقسیم بندی میشوند

لنز های سخت : لنز های سخت لنز هایی هستند که جنس آنها شبیه به شیشه میباشد و معمولا از این نوع لنزها جهت اصلاح نمرات بالای چشم که همراه با درجات بالایی از آستیگماتیسم هستند استفاده میشود .استفاده از این نوع لنزها برای اشخاصی توصیه میشود که با عینک دید خوبی ندارند و از لنز های نرم هم نمیتوانند استفاده نمایند . تجویز این نوع لنزها نیاز به یک معاینه بسیار دقیق با استفاده از تجهیزات کاملا تخصصی دارد و شخص معاینه کننده و تجویز کننده این نوع لنزها علاوه بر داشتن امکانات تخصصی باید از دانش وتجربه کافی نیز در این زمینه برخوردار باشد و جهت تجویز اینگونه لنزها برای بیمار خود وقت کافی صرف نماید  و با حوصله اینکار را انجام دهد در غیر اینصورت علاوه بر هدر دادن وقت خود و بیمار و هدر دادن پول بیمار باعث بد نامی خود هم خواهد شد چون بیمار از لنز تجویزی به هیچ وجه راضی نخواهد بود و استفاده از آن لنز موجب مشکلاتی برای بیمار میگردد .و چون قیمت این لنز ها نیز گران میباشد بنابراین حتما باید در این مورد دقت کافی بعمل آید تا هم مریض ما راضی باشد و هم خدارا در نظر داشته باشیم .

لنز های نرم : لنز هایی هستند که جنس آنها مانند یک ورقه نازک پلاستیک شفاف میباشد و کاملا نرم و قابل انعطاف میباشند .استفاده از این نوع لنز ها بر خلاف لنز های سحت کانلا راحت هست و اگر مسایل مربوط به استفاده از لنز به خوبی رعایت شوند هیچگونه ناراحتی و مشکلی را برای شخص درست نمیکنند و شخص با استفاده از این نوع لنز ها علاوه بر داشتن یک دید خوب و شفاف از راحتی و نشاط قابل ملاحظه ای نیز برخوردار خواهد بود .همچنین قیمت این لنز ها نسبت به لنز های سخت بسیار ارزان تر و مقرون به صرفه تر میباشد .  این نوع لنز ها هم انواع و اقسام مختلفی دارند که ما به طور خلاصه آنها را شرح خواهیم داد

تقسیم بندی لنز های نرم از نظر نمره : لنز های نرم از نظر نمره به دو گروه لنزهای با نمره منفی و لنز های با نمره مثبت تقسیم میشوند که هر کدام از اینها باز خود بر دو نوع هستند نوع اول لنزهای نرم بدون آستیگماتیسم و نوع دوم لنز های با آستیگماتسم یا لنزهای توریک .لنز های بدون آستیگماتیسم لنزهای هستند که از آنها برای اصلاح ضعیفی های چشم از نوع دوربینی و نزدیک بینی که همراه با آستیگماتسم نیستند استفاده میشوند و فرد با این لنزها دید عالی و شفافی خواهد داشت .استفاده از این لنزها در افرادی که درجات خفیفی از آستیگماتیسم را هم دارند بلامانع میباشد و مشکلی در دید شخص ایجاد نمیکند . اما نوع دوم لنزهای با آستیگماتیسم لنزهایی هستند که برای افرادی که درجاتی از آستیگماتسم را دارند  و مایل به استفاده از لنز سخت نیستند استفاده میگردد و شخص با استفاده از این لنزها دید مطلوب و دلخواه خود را بدست خواهد آورد .البته این لنزها از نظر نمره  وزاویه آستیگماتیسم  دارای محدودیت هایی هستند و ممکن است در تمام زاویه ها و درجات استیگماتیسم در بازار موجود نباشند .اما در بیشتر نمرات و زاویه  هاموجود است و چنانچه نمره و زاویه مورد نظر وجود نداشته باشد فرد بایستی یا از لنزهای بدون آستیگماتیسم استفاده نماید که در این حالت ممکن است از نظر دید کمی مشکل پیدا کند و یا اینکه از لنزهای سخت استفاده نماید . نوع دوکانونه و تریجی این لنز ها نیز وجود دارد که در بازار ایران معمولا کمتر استفاده میشود .

تقسیم بندی لنزهای نرم از نظر طول عمر و مدت زمان قابل استفاده :

لنز های نرم به دونوع کلی لنزهای روزانه و لنزهای استفاده ممتد تقسیم میشوند نوع اول لنزهای روزانه یا  dayli wear  لنزهايي هستند كه از آنها فقط در طول روز استفاده ميشود و در شب هنگام خواب بدليل كمي عبور اكسيژن از آنها  از چشم برداشته ميشوند .لنزهاي استفاده ممتد يا extended wear  لنزهايي هستند كه ميتوان از آنها به دليل عبور اكسيژن كافي مطابق با نياز قرنه چشم به مدت طولاني تري از آنها  استفاده نمود و بعضي از اين لنزها را ميتوان حتي موقع خواب  در چشم نگه داشت و يا بسته به نوع لنز به مدت يك روز يا يك هفته و يا يك ماه كامل آنها را در چشم نگه داشت.

تمامی لنز های نرم از نظر مدت زمان قابل استفاده به پنج گروه تقسیم میشوند ١- لنزهای یک روزه  :اين لنز ها جزو لنز هاي با استفاده ممتد هستند و لنزهایی هستند که طول عمر آنها فقط ٢۴ ساعت است یعنی شخص میتواند این لنز ها را از زمانی که در چشم قرار میدهد به مدت ٢۴ ساعت بدون اینکه از چشم خارج شوند استفاده نماید و بعد از این مدت آنرا از چشم برداشته و دور میاندازد .استفاده از این لنزها ریسک عفونت و مشکلات چشمی را به شدت کاهش میدهد و ریسک مشکلات چشمی با این لنزها تقریبا در حد صفر است .فقط از نظر اقتصادی ممکن است برای گروهی از افراد مقرون به صرفه نباشد .البته گاهي اوقات منظور از لنز هاي روزانه لنزهاي با طول عمر بيشتر  هستند كه در طول روز استفاده ميشوند و در شب از چشم برداشته ميشوند اما منظور ما در اينجا از لنزهاي روزانه لنزهاي با طول عمر يكروز است نه لنزهاي با عمر بيشتر .

٢- لنزهای هفتگی : این لنزها هم مانند دو نوع هستند يكي به صورت استفاده روزانه و ديگري استفاده ممتد و بعد از یک هفته دور انداخته میشوند . لنزهايي  استفاده ممتد كه بعد از گذاشتن در چشم به صورت يك هفته ميشود شبانه روزي بدون برداشتن از چشم از آنها استفاده كرد و لنزهايي روزانه كه يك هفته استفاده ميشوند اما شب از چشم برداشته ميشوند .

٣- لنزهای ماهانه : استفاده از این لنزها مانند لنز هاي يك روزه  و هفتگي  به دو شکل میباشد یکی لنزهایی که وقتی در چشم قرار میگیرند تا یک ماه میتوان آنها را بدون بیرون آوردن استفاده نمود و بعد از آن دور انداخت و یکی لنز هایی که در طول روز استفاده میشوند و در شب هنگام خواب از چشم برداشته میشوند .ولی اکثر این لنزهادر صورتي كه از جنس سيليكون هيدروژل باشند و عبور اكسيژن از آنها زياد باشد  میتوان از آنها به صورت کامل یک ماه بدون بیرون آوردن از چشم استفاده نمود . البته این نوع لنزها در کشور عزیز ما یعنی ایران از سوی تعداد زیادی از همکاران ممکن است به عنوان لنز فصلی معرفی شوند که این اقدام از نظر علمی اشتباه میباشد ولی بسیاری از همکاران به مراجعین خود این لنزها را به عنوان لنز فصلی معرفی میکنند . البته استفاده از این لنزها به مدت سه ماه یا یک فصل ممکن است در ظاهر هیچ گونه مشکلی را ایجاد نکند و شخص هم دید خوب و راحتی داشته باشد ولی در مجموع بهتر است این لنزها به مدت همان یک ماه استفاده شوند .دلیل اینکه این لنزها هم معمولا به صورت فصلی معرفی میشوند مسائل اقتصادی میباشد .

۴- لنزهای فصلی : طول عمر اين لنز ها نيز سه ماه است و به صورت روزانه استفاده ميشوند زيرا  هیچ لنز فصلی یا سه ماهه وجود ندارد که بتوان بدون در آوردن سه ماه در چشم نگاه داشته شود .بنابراین بایستی شب موقع خواب از چشم برداشته شوند ولی بسته به نوع آنها خوابیدن در طول روز با آنها مانعی ندارد . و گاهی اوقات  هم به صورت هفتگي  بدون بیرون آوردن میتوان از آنها استفاده نمود و بعد آنها را از چشم برداشت و كمي به چشم استراحت داد و مجددا استفاده نمود . البته منظور از فصلی بودن این لنزها به این معنی نیست که این لنزها مخصوص فصل خاصی از سال باشند بلکه منظور از فصلی بودن همان مدت استفاده سه ماه از انها میباشد .

۵- لنزهای ویال یا به اصطلاح سالانه : لنزهای ویال لنزهای هستند که در بطری های شیشه ای عرضه میشوند استفاده از این لنزها بدلیل عبور اکسِژن کم و رسوب پذیری آنها که باعث ناراحتی چشم میگردد در بسیاری از ممالک پیشرفته متوقف یا محدود شده است .استفاده از اين لنز ها تماما به صورت روزانه است و از اين لنزها به صورت استفاده ممتد اصلا وجود ندارد .اين نوع لنزها  در ایران هنوزهم به صورت کسترده استفاده میشود .طول عمر مفید این لنزها معمولا شش ماه است اما در بعضی موارد مشاهده میشود که بعضی از همکاران به بیماران خود یک سال وحتی دو و یا سه سال هم توصیه میکنند در هر حال با تولید لنزها روزانه هفتگی  ماهانه و فصلی بهتر است کسی دیگر از این لنز ها استفاده نکند و یا اگر تمایل داشت  استفاده کند حداکثر بیش از یکسال استفاده نشوند . در هر صورت استفاده از این لنزها در طول روز هم بهتر است از هشت ساعت بیشتر نشود و موقع خواب هم حتما از چشم بایستی برداشته شوند چون در غیر این صورت ممکن است باعث  وارد آمدن آسیب های جدی به چشم شوند .

در مجموع استفاده از لنزهای روزانه هفتگی ماهانه فصلی بدلیل اینکه این لنزها اکسیژن کافی از خود عبور میدهند و لنزهای نازک تری هستند و در ساخت خیلی از این لنزه ماده ای به نام سیلیکون هیدروژل به کار رفته است هم باعث راحتی چشم میشوند و هم اینکه ساعات طولانی میتوان  از آنها بدون خارج کردن از چشم استفاده نمود و هم میتوان با آنها خوابیدو هم اینکه بدیل اینکه این لنزها زود زود عوض میشوند باعث عوارض و ناراحتی در چشم نمیشوند و یا اگر بشند در مقایسه با لنزاهی ویال بسیار کمتر است  بیشتر توصیه میشوند

تقسیم بندی لنز های نرم از نظر رنگ :

لنزهای نرم از نظر رنگ به دوگروه لنزهای رنگی و لنز های غیر رنگی تقسیم بندی میشوند ولنزهای رنگی هم به صورت نمره دار و هم به صورت بدون نمره با رنگها ی متنوع توسط شرکت های متعددی تولید میشوند . لنزناي رنگي بدون نمره خودشان انواع مختلفي دارند نوع معمول آنها لنز هايي هستند كه صرفا جنبه زيبايي دارند و افرادي كه داراي بينايي طبيعي هستند جهت زيبايي از اين لنز ها استفاده ميكنند نوع ديگر اين لنز ها لنز هاي زيبايي هستند اما  افرادي از اين لنز ها استفاده ميكنند كه ممكن است  چشمشان  بدليل كدورت هاي وسيع قرنيه اي بينايي نداشته باشد و از اين لنزها جهت زيبايي و پوشاندن لك يا كدورت قرنيه خود جهت همرنگ شدن با چشم ديگرشان  استفاده نمايند اين نوع لنز ها اصطلاحا به آنها بلك پوپيل گفته ميشود نوع ديگر اينها لنز هايي هستند كه يك دست تك رنگ هستند با مردمك شفاف كه در افراد كورنگ استفاده ميشود  . باور غلطی که متاسفانه در بین بسیاری از افراد حتی تحصیلکرده وجود دارد این است است که لنزها را به دونمونه طبی و رنگی تقسیم بندی میکنند و فکر میکنند لنزهای طبی یعنی لنزهای نمره دار و بقیه لنزهای بدون نمره رنگی طبی نیستند و میتوان بدون انجام معاینه چشم از آنها استفاده نمود و یا آنها را از هر فروشگاهی تهیه نمود .در صورتی که چنین نیست و از نظر ما تمامی لنزها چه نمره دار و چه بدون نمره و یا چه رنگی و یا غیر رنگی همه طبی حساب میشوند  زیرا اولا  برای استفاده از تمامی لنزها در ابتدا بایستی یک معاینه دقیق از چشم بعمل آید و چشم از نظر وجود هر گونه حساسیت عفونت التهاب بررسی شود و سیستم اشک شخص نیز به دقت مورد معاینه قرار گیرد حتی  فاکتور های شغلی و محیط زندگی شخص متقاضی استفاده از لنز برای ما مهم میباشد وثانیا تمامی لنزها بدلیل اینکه در سطح قرنیه قرار میگیرند ونحوه استفاده از تمامی لنزها مثل هم است طبی حساب میشوند پس برای تمامی افراد ی که میخواهند از لنز  استفاده نمایند توصیه میشود در ابتدا جهت معاینه به متخصصین چشم یا اپتومتریست مراجعه نمایند و لنز خود را نیز از همین افراد تهیه نمایند نه از بوتیک ها و فروشگاهها و حتی داروخانه ها که باعث آسیب وارد کردن به چشم خود نشوند حتی افرادی هم که مدت زیادی از لنز استفاده میکنند وشرایط استفاده را خوب میدانند بازهم توصیه میشود یکسری معاینات منظم ازچشم داشته باشند تا ازسلامت چشم و لنز خود مطمئن شوند .



 
 
 
 
 

مترجم سایت

تصویر روز