پرسش و پاسخ در مورد لیزیک

پرسش و پاسخ در مورد لیزیک

اگر عمل لیزر و لیزیک عمل خوب و کاملا پذیرفته شده و بدون عارضه ای است چرا اکثر پزشکان و چشم پزشکان واپتومتریست ها هنوز از عینک استفاده می کنند؟

این یکی از سوالاتی است که به کرات از سوی بیمارانی که خود جهت انجام عمل لیزر و یا لیزیک مراجعه می کنند، پرسیده می شود. قبل از دادن پاسخ مستقیم به این پرسش، ابتدا قصد دارم به این مطلب بپردازم که چرا این سوال از سوی بیمارانی که خواهان و طالب اینگونه اعمال جراحی هستند، مکررا مطرح می گردد.

· ظاهرا این سوال بر یک منطق بسیار ساده استوار است . اگر این اعمال جراحی خوب و کاملا پذیرفته شده و بدون عارضه هستند چرا پزشکان آن را برای خودشان تجویز نمی کنند و هنوز از عینک استفاده می کنند. پاسخ ساده اینست که آنها بدین دلیل اینکار را نمی کنند، چون پزشک هستند و مطمئنا از اطلاعات بیشتری در مورد ناکارا بودن این اعمال جراحی اطلاع دارند و یا اینکه به خوبی می دانند این اعمال جراحی عوارضی دارد که آنها (یعنی پزشکان) برای خود نمی پسندند. از طرفی هم پزشکان احتمالا حاضر نیستند صادقانه این اطلاعات را در اختیار بیمارانشان قرار دهند چرا که با منافع اقتصادی آنها منافات دارد.

· از طرف دیگر، نگاه بیمار به قضایا و مسائل طبی و درمانی عموما بصورت «مطلق خوب» و یا «مطلق بد» می باشد و بر این اساس نمی تواند بپذیرد که جراحی که این عمل را انجام می دهد، از انجام همان عمل برای خود سر باز زند.

· همچنین بیمار با طرح این پرسش بطور غیر مستقیم نگرانی عمیق خود را بیان می نماید و در واقع خواسته یا ناخواسته نشان می دهد که نمی تواند به پزشک خود و یا به گفته های وی کاملا اعتماد کند. او در واقع نتوانسته است به پزشکش به عنوان مشاور در کنار خود نگاه کند بلکه پزشک را آن سوی خود و در مقابل خود به مانند یک دلال و معامله گر می بیند.

· یکی دیگر از دلایل طرح این پرسش از سوی بیمار، کم اطلاعی یا بی اطلاعی بیمار نسبت به کم و کیف عمل جراحی لیزر و لیزیک و نتایج و عواقب آن است که سبب می گردد تا بیمار یک بار دیگر و در واقع با نوعی استدلال غیر مستقیم نگرانی عمیق خود را بدین شکل بیان نماید.

بنابراین نگرانی و شاید کم اعتمادی یا بی اعتمادی بیمار اصلی ترین علت طرح این سوال کنجکاوانه می باشد که اگر به طریقی ما پزشکان بتوانیم با در اختیار گذاشتن اطلاعات بیشتر از کم و کیف این گونه اعمال جراحی، قضایا را بازتر با بیمارانمان مطرح کنیم و نگرانی آنها را در حد قابل قبولی کاهش دهیم، مطمئنا بیمار بصورت غیر مستقیم جواب این سوال را خواهد گرفت . همچنین دانستن نکات زیر نیز به روشن شدن قضیه بیشتر کمک می کند.

اول از همه؛ باید دیدگاه «مطلق خوب» ویا «مطلق بد» را حداقل در امور پزشکی کنار گذاشت. در طب بسیار بندرت می توان امری را یافت که «مطلق خوب» و یا «مطلق بد» باشد. با یک یا چند مثال خوب نه امری را می شود در طب ثابت کرد و با یک یا چند مثال بد؛ نمی توان آن را رد نمود. بسیاری از داروها و روشهای جراحی که امروزه از آن به کرات استفاده می کنیم نتیجه سالها تحقیق و بررسی بروی جمعیت کثیری از حیوانات وانسانها می باشد. باید بدانیم که هیچکدام از این داروها و یا روشهای جراحی با نتایج «صد در صد» و «مطلق خوب» از بوته آزمایش بیرون نیامدند. همه آنها به درجاتی ناکارایی و یا عوارضی را بدنبال داشته اند. در طب ملاک برتری یک روش به روش دیگر و یا دارویی به داروی دیگربر اساس «عدم و نبود عارضه» و یا «کارایی صد در صد» نیست، بلکه بر اساس «کم عارضه بودن» ویا «بیشتر کارایی داشتن» می باشد. به عنوان مثال داروی پنی سیلین که شاید بزرگترین کشف دارویی تمام دوران باشد و جان هزاران هزار انسان را از انواع عفونتهای کشنده نجات داده و می دهد، امروزه می دانیم که کارایی صد در صد ندارد و بسیاری از عفونتها به آن مقاوم هستند. از طرفی صد در صد بدون عارضه هم نمی باشد و همه ما بر عارضه نادر ولی کشنده آن واقفیم. وجود این عارضه یا عدم کارایی صد در صد هیچگاه سبب نگشته که پنی سیلین بعنوان یک داروی خوب و موثر کنار گذاشته شود. اعمال جراحی لیزر و لیزیک نیز از اعمال جراحی بسیار موفق برای کاهش وابستگی به عینک می باشند ودر حدود یک دهه که از عمر آنها می گذرد کارایی این اعمال جراحی ثابت گردیده است. در عین حال باید دانست این اعمال جراحی بندرت می توانند عوارض ریز و درشتی را به همراه داشته باشند .

نکته دیگری که باید به آن توجه کنیم این است که همه داروها و یا روشهای جراحی نمی تواند برای همه مردم کاربرد یکسان داشته باشند. چرا که گوناگونی بسیاری را می شود در بنی آدم سراغ گرفت. یعنی باز یک روش «همیشه خوب» و یا «همیشه بد» نیست. برای مثال برای اصلاح شماره عینک نزدیک بینی، برای یک نفر عمل لیزیک ترجیح دارد، دیگری بهتر است عمل لیزر(PRK ) را انجام دهد، نفر سومی ممکن است باشد که انجام اینگونه جراحیها در وی ممنوع باشد.

در ادامه باید به این نکته رسید که در دنیای امروزی و ایجاد نیازهای جدید در انسانها، ما را به سویی سوق داده است که درمانهای طبی و جراحی نه چندان ضروری و بلکه اختیاری در دسترس قرار گرفته است. اینگونه روشهای درمانی از آن جهت غیر ضروری محسوب می گردند که عدم انجام آنها سبب ضرر و زیان برای بیمار نمی گردد. کلیه اعمال جراحی اصلاح عیوب انکساری چشم مانند لیزر و لیزیک از این دسته درمانهای غیر ضروری محسوب می گردند، یعنی عدم انجام این اعمال جراحی هیچگاه ضرری متوجه فرد نمی کند.

نکته آخر اینکه انتظارات، نیازها، و ریسک پذیری افراد بسیار متفاوت از یکدیگر است. یکی ممکن است انتظار وی از انجام عمل جراحی لیزر و لیزیک در این حد باشد که بی نیاز از عینک در زمین ورزش قادر به فعالیت باشد، بنابراین دقت عمل جراحی در حد انتظار وی خواهد بود. دیگری اعمال جراحی میکروسکوپی روی عروق مغز انسان انجام می دهد و طبعا به بینایی بسیار بهتری نیاز دارد، پس ممکن است دقت عمل لیزر و لیزیک برایش کافی نباشد و بعد از انجام این عمل، بازهم به عینک نیاز داشته باشد، در اینصورت ترجیح می دهد از انجام این عمل منصرف گردد. این جراح مغز ممکن است چند سال بعد بدلیل لرزش شدید دست دیگر قادر به انجام عمل جراحی میکروسکوپی روی بیمارانش نباشد و بازنشسته گردد. از آنجایی که به ورزشهای شنا و تنیس علاقه دارد و عینک مزاحم است اینبار کاندید مناسبی برای عمل لیزیک می گردد. پس نیاز بینایی افراد کاملا متفاوت از یکدیگر و یک عامل اصلی در تصمیم گیری به انجام اینگونه اعمال جراحی در یک فرد وعدم انجام آن در فرد دیگر می گردد.

ریسک پذیری افراد نیز قصه خودش را دارد. انسانهایی را مطمئنا سراغ دارید که آنقدر جسور هستند که بدنشان را در معرض شدیترین خطرات قرار می دهند. مثلا از آسمانخراش با یک طناب به پایین می پرند. انسانهایی را هم ممکن است بیابید که آنقدر محافظه کار هستند که حتی حاضر به سوار شدن به هواپیما نیستند. البته اکثر انسانها در بین این دو انتها قرار می گیرند. عمل جراحی لیزر و لیزیک هم ربسک دارد هر چند اندک. برای عده ای این ریسک پذیرفتنی است و برای عده ای خیر.

پس اگر چشم پزشکی را سراغ دارید که عمل اصلاح عیب انکساری را در بیماران خود انجام می دهد ولی خودش عینک می زند می شود یک یا چند مورد زیررا برای وی متصور شد:

· اولا این پزشک انسانی است به مانند همه انسانها. بدن وی و فیزیولوژی بدن وی اگر چه بسیار شبیه دیگر انسانهاست ولی به مانند همه آدمها تفاوتهایی هم با دیگر آدمها دارد. قرنیه چشمش ممکن است نازک یا ضیخیم باشد. نامنظمی سطح قرنیه داشته باشد یا نداشته باشد. کاندید مناسبی برای عمل لیزر و یا لیزیک باشد یا نباشد. از طرفی مانند همه انسانهای دیگر انتظارات و نیاز هایی دارد که ممکن است شبیه انتظارات و نیازهای دیگر انسانهای باشد یا نباشد. مطمئنا اگر چشم پزشک باشد و کار جراحی میکروسکوپی روی چشم انسانهای دیگر انجام می دهد، طبعا نیاز وی به بینایی بسیار دقیق را نباید فراموش کرد و بنابراین دقت عمل لیزر و لیزیک ممکن است برای وی کافی باشد یا نباشد. ریسک پذیری این پزشک هم مانند دیگر آدمها جای خود را دارد. اینکه دانسته های بیشتر وی از علم پزشکی و عوارض و نتایج چنین اعمال جراحی می تواند ریسک پذیری وی را تحت تاثیر قرار دهد شکی نیست. در برخی مواقع افزایش آگاهی از خطرات ما را محتاط تر و در مواقع دیگر افزایش آگاهی از کارایی یک روش ما را راغب تر به انجام آن می نماید.

· این پزشک به مانند افراد متعدد غیر پزشک کاندید مناسبی برای اینگونه اعمال جراحی نمی باشد. مثلا قرنیه وی ضخامت کافی ندارد. بیاد داشته باشید که همه افرادی که برای این انجام این عمل مراجعه می کنند، همه تحت عمل قرار نمی گیرند وافراد بسیاری هستند که بعلل متعدد پزشکی از انجام اینگونه اعمال جراحی منع می گردند که طبعا این افراد عادی به مانند پزشک عینکی جلب توجه شما را نخواهد کرد.

· این پزشک به عینک خود به عنوان یک وسیله مزاحم نگاه نمی کند، بلکه آن را یک وسیله ایمنی و محافظ سلامتی خود می بیند. پزشک بدلیل نوع شغلش دائما در معرض یکسری از بیماریهای مسری که می تواند از طریق پاشیده شدن ترشحات و یا خون آلوده به چشم، وی را بیمار نماید، قرار دارد. همانطور که ممکن است بدانید بیماریهای خطرناکی مانند بیماری ایدز و یا هپاتیت از طریق پاشیده شدن ترشحات آلوده ویا خون به چشم، قابل انتقال هستند. حتی پزشکان و پرسنل مراکز درمانی که عینکی نیستند ولی در اینگونه مواقع که احتمال پاشیده شدن خون و ترشحات به چشم در ضمن کار وجود دارد از عینک استفاده می نمایند. همانگونه که در بعضی از حرف دیگر نیز عینک می تواند جنبه ایمنی را نیز داشته باشد. مانند فردی که در کارگاه تراشکاری کار می کند باید وجود عینک را روی چشمش غنیمت شمرد.

· این پزشک پیر چشمی دارد، علی رغم اینکه دید دور وی خوب است برای دید نزدیک و مطالعه، به عینک نیاز دارد. همان گونه که بسیاری از بیمارانی هم که تحت اینگونه اعمال جراحی قرار می گیرند باید بدانند که بعد از سن چهل و یکی دو سالگی، به عینک مطالعه نیاز پیدا خواهند کرد.

· این پزشک ممکن است نزدیک بین باشد. زدن عینک برای دور برای وی مشکل ساز نیست، اما دوست دارد از دید نزدیک خوب بدون عینک خود، کمال استفاده را ببرد، پس لزومی نمی بیند این نزدیک بینی را با عمل جراحی اصلاح نماید.

· عینک ممکن است وسیله زیبایی و یا جزئی از شخصیت حرفه ای وی باشد. برای مثال بینی بزرگ خود را با زدن عینک می تواند تا حدی مخفی کند.

· این پزشک اساسا با عینک خود مشکل ندارد و به مانند میلیونها نفر دیگر می خواهد همچنان از عینک استفاده نماید. شما هم می توانید جزو این گروه همچنان باقی بمانید مطمئنا هیچ پزشکی شما را بخاطر استفاده از عینک مورد سوال قرار نخواهد داد.

· این پزشک ریسک پذیری بالایی را ندارد و حاضر نیست همین ریسک حداقل اینگونه اعمال جراحی را هم بپذیرد . شما هم ممکن است اینگونه شخصیتی داشته باشید. بسیار خوب با عینک خود کنار بیایید همانطور که آن پزشک با عینک خود کنار آمده است . مطمئنا کم عارضه ترین روش اصلاح عیب انکساری همین عینک است

 

 

چرا تمایل به انجام عمل لیزیک (LASIK ) روز به روز کمتر و در مقابل بعضی از چشم پزشکان انجام عمل لیزر پی آر کی (PRK ) و عمل لازک (LASEK ) را آلترناتیو بهتری می دانند؟

اگر نگاهی به تاریخچه عمل لیزیک (LASIK ) و لیزر (PRK ) بیندازیم درمی یابیم که در اوایل دهه نود میلادی ابتدا عمل لیزر (PRK ) به دنیای چشم پزشکی معرفی گشت وبعلت نامطلوب بودن نتایج اولیه این عمل در شماره های بالا (نزدیک بینی عمدتا بالای ۶- دیوپتر)، عمل لیزیک (LASIK ) به سرعت جانشین آن گردید. همانطورکه ممکن است اطلاع داشته باشید، در عمل لیزر (PRK ) تراش قرنیه از سطح صورت می گیرد و معمولا ۳ تا ۵ روز طول می کشد تا سطح چشم ترمیم گردد و در این مدت علاوه بر درد و ناراحتی، بینایی نیز با تاخیر بیشتری بر می گردد. اما نحوه عمل جراحی در لیزیک بدین شکل است که ابتدا یک لایه (Flap ) به ضخامت حدود ۱۶۰ میکرون (هزارم میلیمتر) ایجاد می گردد و سپس متناسب با شماره چشم، عمق قرنیه با لیزر تراشیده و در انتها لایه به جای اولیه خود برگردانده می شود. در عین اینکه عمل لیزیک نسبت به لیزر پیچیده تر بنظر میرسد ولی کاهش چشمگیر میزان و مدت درد پس از عمل به همراه برگشت سریع بینایی، و همچنین امکان کاربرد آن در شماره های بالاتر، این عمل را به یکی از موفقترین و شایعترین نوع عمل در طی ده سال گذشته تبدیل نموده است. ناگفته نماند که هنوز هم مقبولیت عمل لیزیک در بین هم چشم پزشکان و هم بیماران بسیار بالاست.

در طی دهه گذشته با انجام میلیونها عمل لیزیک در سراسر دنیا و گزارشهایی از عوارض بسیار نادر اما در عین حال بسیار جدی عمل لیزیک، سبب گشت که عمل لیزر (PRK ) وشق های جدیدتر آن یعنی عمل لازک (LASEK ) و اپیلیزیک (Epi-LASIK ) مجددا مورد توجه و بازنگری قرار گیرد. یکی از عوارض بسیارجدی عمل لیزیک؛ ایجاد آستیگماتیسم نامنظم و پیشرونده ای بنام کراتکتازی (Keratectasia ) است که پس از یک یا چند سال از عمل لیزیک ممکن است حادث گردد. در مورد این عارضه چند نکته را باید مد نظر داشت:

· عارضه ایست بسیار نادر

· می تواند پیشرونده باشد و بینایی را به شدت کاهش دهد.

/ 0 نظر / 8 بازدید